ดัชนีชี้วัด (Performance index) ในการเลี้ยงสุกรมีค่าอะไรบ้าง
ดัชนีชี้วัดอะไรบ้างที่สำคัญในขบวนการผลิตสุกร แต่ละค่าคืออะไร และค่ามาตรฐานทั่วไปมีอะไรบ้าง
-
teenalytic
- Updated
- 5 min read
ความสำคัญของดัชนีชี้วัด (Performance index) ในการผลิตสุกร
ดัชนีชี้วัดในการผลิตสุกร จะเป็นค่าที่บอกว่าประสิทธิภาพการผลิตสุกรภายในฟาร์มเป็นอย่างไร โดยจะมีเป้าหมายที่แตกต่างกันออกไปตาม KPI ที่ถูกตั้งไว้ในแต่ละฟาร์ม นอกจากนี้ดัชนีแต่ละตัวก็จะมีความหมายที่จำเพาะแตกต่างกันออกไป แต่อย่างไรก็ตามประโยชน์ของดัชนีทั้งหมดสามารถแบ่งเป็น
- เพื่อช่วยวัดประสิทธิภาพการผลิตสุกรภายในฟาร์ม
- เพื่อช่วยวัดประสิทธิภาพการผลิตสุกรเปรียบเทียบกับฟาร์มภายนอก
การกำหนดดัชนีชี้วัดให้เหมาะสมกับแต่ละฟาร์ม (Precision performance index)
การใช้ข้อมูลย้อนหลังของแต่ละฟาร์มในการกำหนดดัชนีชี้วัดประสิทธิภาพ ช่วยให้ฟาร์มสามารถสร้างมาตรฐานเฉพาะตัว (Precision performance index) โดยไม่ต้องอ้างอิงค่ากลางจากแหล่งอื่นมากเกินไป ส่งผลให้การวิเคราะห์ และประเมินผลแม่นยำยิ่งขึ้น เหมาะกับการปรับปรุงกระบวนการเลี้ยงสุกรให้มีประสิทธิภาพสูงสุด
ข้อดีของแนวทางนี้คือ ฟาร์มสามารถกำหนดค่ามาตรฐานดัชนีที่สำคัญ เช่น น้ำหนักเฉลี่ยลูกสุกรแรกคลอด อัตราการผสมติด หรือผลผลิตหมูขุน ได้ตรงกับสถานการณ์จริงของแต่ละฟาร์ม การตั้งค่ามาตรฐานตามข้อมูลของฟาร์มเอง จึงเป็นเครื่องมือสำคัญในการวิเคราะห์ วางแผน และยกระดับประสิทธิภาพการเลี้ยงสุกรได้ในระยะยาว
ตัวอย่างตัวชี้วัดที่ใช้ประเมินประสิทธิภาพเล้าคลอด
ดัชนี (Performance index) และค่ามาตรฐาน ที่มักพบในการประเมินเพื่อเปรียบเทียบประสิทธิภาพเล้าคลอด (Benchmarking) ของฟาร์มสุกร นอกจากนี้มีตัวช่วยคำนวณวันคลอดแม่สุกร
| ตัวชี้วัด | ความหมาย | ค่าเฉลี่ยมาตรฐาน* |
|---|---|---|
| Pig weaned/Sow/Year (PSY) | จำนวนลูกหมูหย่านมต่อแม่สุกรต่อปี | >= 24 |
| % Culling rate | % แม่สุกรคัดทิ้ง | 35 - 40 % |
| % Replacement rate | % แม่สุกรทดแทน | 35 - 40 % |
| Pig weaned/litter | จำนวนลูกหย่านมต่อครอก | 11 - 12 ตัว |
| Litter/Sow/Year (LSY) | จำนวนครอกต่อแม่สุกรต่อปี | 2.2 - 2.4 ครอก/ปี |
| % Farrowing rate | % อัตราเข้าคลอด | 82 - 86% |
| Total born (TB) | จำนวนลูกแรกคลอด | 12 - 16 ตัว |
| Born alive (BA) | จำนวนลูกเกิดมีชีวิต | 11 - 14 ตัว |
| Stillbirth (SB) | จำนวนลูกตายแรกคลอด | 6 - 8% |
| Mummies (MM) | จำนวนลูกมัมมี่ | 1 - 2 % |
| Preweaning mortality (PWM) | จำนวนลูกหมูตายก่อนหย่านม | < 10-14% |
| Wean-to-service interval (WSI) | จำนวนวันหลังจากแม่สุกรหย่านมลูก ถึงวันที่ได้รับการผสมครั้งแรก | 7 วัน |
| % Return to service | % การกลับสัดหลังผสม | 7 - 10% |
| % Abortion | % แม่แท้งลูก | 1 - 3% |
| % Sow dead | % แม่หมูตาย | < 5 % |
| % Not-in-pig (NIP) | % ท้องลม | 1 - 2 % |
| Age at weaning | อายุลูกสุกรวันอย่านม | 21 - 28 วัน |
| Birth weight | น้ำหนักลูกสุกรแรกเกิด | 1.4 - 1.6 kg |
*ค่ามาตรฐานของแต่ละที่มีความแตกต่างกันได้บ้าง
ตัวอย่างตัวชี้วัดที่ใช้ประเมินประสิทธิภาพเล้าผสม
ดัชนีและค่ามาตรฐาน ที่มักพบในการประเมินเพื่อเปรียบเทียบประสิทธิภาพของเล้าผสมของในฟาร์มสุกร
| ตัวชี้วัด | ความหมาย | ค่าเฉลี่ยมาตรฐาน |
|---|---|---|
| % Weaned sows bred by 7 days | % แม่หมูเข้าผสมภายใน 7 วัน หลังหย่านม | 86 - 90 % |
| % Multiple matings | % ผสมมากกว่า 1 ครั้งต่อการเป็นสัด | 90 - 94 % |
| % Return to service | % การกลับสัดหลังผสม | 7 - 10 % |
| % Regular returns to service 18–24 days | % ผสมซ้ำ ปกติของรอบการเป็นสัด | 5 - 7 % |
| % Irregular returns to service 25–37 days | % ผสมซ้ำ ผิดปกติของรอบการเป็นสัด | 2 - 3 % |
| Gestation length | ระยะเวลาอุ้มท้องเฉลี่ย | 114 - 115 วัน |
| % Replacement rate | % ทดแทนแม่สุกร | 30 - 45 % |
| % Culling rate | % คัดทิ้งแม่สุกร | 30 - 45 % |
| Non production day (NPD) | วันที่แม่สุกรไม่ให้ผลผลิต | 42-50 วัน |
| Arrival to successful service interval (ASSI) | ช่วงเวลานำเข้าหมูสาวถึงผสม | >30 - 60 วัน |
| Weaning to successful service interval (WSSI) | ช่วงเวลาแม่สุกรหย่านมถึงผสม | 5 - 10 วัน |
| Last weaning to culling interval (LWCI) | ช่วงเวลาแม่สุกรหย่านมครั้งสุดท้ายถึงคัดทิ้ง | NA |
*ค่ามาตรฐานของแต่ละที่มีความแตกต่างกันได้บ้าง
ตัวอย่างตัวชี้วัดที่ใช้ประเมินประสิทธิภาพหมูขุน
ดัชนีและค่ามาตรฐาน ที่มักพบในการประเมินเพื่อเปรียบเทียบประสิทธิภาพของสุกรขุน เลขดัชนีขึ้นอยู่กับรูปแบบการเลี้ยงของแต่ละฟาร์ม ซึ่งจะทำให้ค่าของดัชนีแตกต่างกันไปตามแต่ละช่วงเวลาและสายพันธุ์ได้
- ค่าที่ reference ใช่เป็นแค่ตัวเทียบเท่านั้นเพราะสภาพการเลี้ยงในประเทศไทยก็จะมีความแตกต่างกันในหลายๆปัจจัย
Nursery pig (7 – 35 kg)
| ตัวชี้วัด | ความหมาย | ค่าเฉลี่ยมาตรฐาน |
|---|---|---|
| % Mortality | % การตายสุกรอนุบาล | 4 % |
| Feed conversion ratio (FCR) | อัตราการเปลี่ยนอาหารเป็นน้ำหนักตัว 1 kg | 1.91 |
| Average daily gain (ADG) | อัตราการเติบโตเฉลี่ย | 470 กรัม/วัน |
| Average weight at start | น้ำหนักเฉลี่ยตอนเริ่มเลี้ยง | 7.79 กก./ตัว |
| Weight of pig produced | น้ำหนักเฉลี่ยที่นำไปเล้าขุน | 37.46 กก./ตัว |
| Feeding days per pig | เฉลี่ยวันเลี้ยง | 65 วัน |
*ค่ามาตรฐานของแต่ละที่มีความแตกต่างกันได้บ้าง
Finishing pig (35 – 110 kg)
| ตัวชี้วัด | ความหมาย | ค่าเฉลี่ยมาตรฐาน |
|---|---|---|
| % Mortality | % การตายสุกรอนุบาล | 4 % |
| Feed conversion ratio (FCR) | อัตราการเปลี่ยนอาหารเป็นน้ำหนักตัว 1 kg | 2.47 |
| Average daily gain (ADG) | อัตราการเติบโตเฉลี่ย | 885 กรัม/วัน |
| Average weight at start | น้ำหนักเฉลี่ยตอนเริ่มเลี้ยง | 36 กก./ตัว |
| Weight of pig produced | น้ำหนักเฉลี่ยที่นำไปขาย | 117 กก./ตัว |
| Feeding days per pig | เฉลี่ยวันเลี้ยง | 99 วัน |
| Average carcase weight per pig | เฉลี่ยน้ำหนักซาก | 89 กก./ตัว |
*ค่ามาตรฐานของแต่ละที่มีความแตกต่างกันได้บ้าง
Wean-to-finish (7 – 110 kg)
| ตัวชี้วัด | ความหมาย | ค่าเฉลี่ยมาตรฐาน |
|---|---|---|
| % Mortality | % การตายสุกรอนุบาล | 7 % |
| Feed conversion ratio (FCR) | อัตราการเปลี่ยนอาหารเป็นน้ำหนักตัว 1 kg | 2.41 |
| Average daily gain (ADG) | อัตราการเติบโตเฉลี่ย | 672 กรัม/วัน |
| Average weight at start | น้ำหนักเฉลี่ยตอนเริ่มเลี้ยง | 7.8 กก./ตัว |
| Weight of pig produced | น้ำหนักเฉลี่ยที่นำไปขาย | 116 กก./ตัว |
| Feeding days per pig | เฉลี่ยวันเลี้ยง | 163 วัน |
| Average carcase weight per pig | เฉลี่ยน้ำหนักซาก | 88 กก./ตัว |
*ค่ามาตรฐานของแต่ละที่มีความแตกต่างกันได้บ้าง
FAQ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Performance index ในการผลิตสุกร
Performance index ในการเลี้ยงสุกรช่วยให้บริหารฟาร์มได้แม่นยำขึ้นอย่างไร
ช่วยในการตัดสินใจโดยการใช้ข้อมูล (Data-driven decision making) จากการวัดผลและประเมินสถานการณ์ที่เกิดขึ้นจริงภายในฟาร์มโดยใช้ค่า index ต่างๆ เพื่อให้ได้วิธีการแก้ไขปัญหา หรือการวางแผนที่เหมาะสมกับฟาร์มตนเอง
ค่ามาตรฐานของดัชนีการผลิตสุกรมีอะไรบ้างที่ควรรู้
มีค่ามาตรฐานของดัชนีมากมาย แต่สิ่งที่ควรรู้แบ่งดัชนีออกเป็นสองประเภทใหญ่ๆคือดัชนีด้านแม่พันธุ์ และดัชนีดด้านสุกรขุน ซึ่งอ้างอิงจากวิธีการเลี้ยงสุกรในปัจจุบันของไทย
ทำไมการตั้งเป้าหมายตาม Performance index ถึงสำคัญต่อความสำเร็จระยะยาว
การมีเป้าหมายชัดเจน และวัดผลได้จริงจะทำให้ผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องเห็นภาพชัดเจนในสิ่งที่จะต้องทำ ช่วยให้ฟาร์มวางแผนการทำงานอย่างเป็นระบบมากขึ้น จึงทำให้สามารถติดตามและประเมินผลได้ง่ายยิ่งขึ้นเนื่องจากทุกคนที่เกี่ยวข้องรู้หน้าที่ว่าต้องทำอะไร และทำเพื่ออะไร
Related Posts
